ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ, KỸ THUẬT TRONG ĐÓNG MỚI CÁC TÀU CÔNG SUẤT LỚN PHỤC VỤ ĐÁNH BẮT HẢI SẢN XA BỜ, HOẠT ĐỘNG DU LỊCH – GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KINH TẾ BIỂN, HƯỚNG ĐẾN THỰC HIỆN MỤC TIÊU NGHỊ QUYẾT SỐ 09-NQ/TW CỦA BỘ CHÍNH TRỊ

Đánh bắt hải sản xa bờ là một trong những hoạt động kinh tế mũi nhọn tại nhiều địa phương ven biển của Việt Nam. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, phần lớn tàu cá của ngư dân là tàu có công suất nhỏ, phương tiện thô sơ, khả năng chịu sóng gió kém, không thể vươn xa, khó khăn trong bảo quản sản phẩm sau khai thác. Điều này không chỉ hạn chế hiệu quả kinh tế mà còn ảnh hưởng đến an toàn của ngư dân trên biển. Việc đóng mới các tàu công suất lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại giúp cải thiện rõ rệt hiệu suất đánh bắt, kéo dài thời gian hoạt động ngoài khơi, đảm bảo an toàn cho thuyền viên, đồng thời nâng cao năng lực bảo quản, chế biến hải sản ngay trên tàu, từ đó gia tăng giá trị sản phẩm sau thu hoạch.

Song song đó, lĩnh vực du lịch biển cũng đang có sự chuyển mình mạnh mẽ. Với chiều dài hơn 3.260 km bờ biển, Việt Nam có tiềm năng lớn trong phát triển du lịch biển đảo. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là đội tàu phục vụ du lịch cần được đầu tư hiện đại, tiện nghi và an toàn. Các tàu du lịch công suất lớn, được đóng mới theo tiêu chuẩn quốc tế, tích hợp công nghệ hiện đại không chỉ nâng cao trải nghiệm du khách mà còn giúp Việt Nam cạnh tranh với các nước trong khu vực về dịch vụ du lịch biển chất lượng cao.

Ứng dụng công nghệ, kỹ thuật trong đóng tàu – Xu hướng tất yếu

Việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong đóng tàu là xu hướng tất yếu của nền kinh tế biển hiện đại. Các doanh nghiệp đóng tàu trong nước đã từng bước tiếp cận và làm chủ nhiều công nghệ tiên tiến như: thiết kế tàu bằng phần mềm CAD/CAM, ứng dụng vật liệu composite siêu nhẹ và bền, hệ thống động cơ diesel tiên tiến tiết kiệm nhiên liệu, công nghệ dẫn đường bằng GPS tích hợp, hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh, radar, thiết bị phát hiện luồng cá qua sóng âm…

Trong lĩnh vực đánh bắt hải sản, các tàu cá hiện đại ngày nay được trang bị hệ thống bảo quản lạnh sâu, khoang cấp đông trực tiếp, giúp giữ nguyên chất lượng hải sản trong nhiều ngày trên biển. Một số tàu còn được tích hợp hệ thống chế biến sơ bộ ngay trên tàu, góp phần tăng hiệu quả sản xuất, giảm thất thoát sau khai thác. Không những vậy, việc áp dụng công nghệ tự động hóa trong điều khiển, giám sát giúp giảm số lượng lao động trên tàu, đồng thời tăng tính an toàn và hiệu quả vận hành.

Trong lĩnh vực du lịch biển, các tàu du lịch hiện đại được thiết kế thân thiện với môi trường, sử dụng động cơ hybrid hoặc năng lượng tái tạo như điện mặt trời, nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Nội thất bên trong được bố trí khoa học, tích hợp tiện ích như nhà hàng, phòng nghỉ, khu giải trí, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách, đặc biệt là khách quốc tế. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý vận hành, đặt vé, định vị hải trình… giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của người dùng.

Góp phần thực hiện mục tiêu Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị

Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định rõ mục tiêu phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Một trong những giải pháp quan trọng là phát triển các ngành kinh tế biển chủ lực như khai thác hải sản xa bờ, du lịch biển đảo, dịch vụ vận tải biển gắn với bảo vệ môi trường sinh thái và chủ quyền biển đảo quốc gia.

Việc đóng mới các tàu công suất lớn ứng dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại chính là hành động cụ thể, thiết thực nhằm hiện thực hóa các mục tiêu đó. Thông qua đội tàu công suất lớn, Việt Nam có thể mở rộng phạm vi khai thác hải sản hợp pháp trên các vùng biển xa, đặc biệt là vùng đặc quyền kinh tế, tăng cường sự hiện diện của ngư dân trên biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo. Đồng thời, với đội tàu du lịch hiện đại, Việt Nam có thể đón tiếp lượng khách lớn, nâng cao vị thế trong bản đồ du lịch biển quốc tế.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, việc phát triển đội tàu lớn cũng tạo thêm nhiều việc làm cho lao động địa phương, thúc đẩy phát triển công nghiệp phụ trợ (đóng tàu, chế tạo máy, điện tử hàng hải, hậu cần nghề cá…), từ đó hình thành chuỗi giá trị kinh tế biển bền vững.

Kiến nghị và giải pháp

- Hỗ trợ tài chính: Nhà nước cần có chính sách tín dụng ưu đãi cho ngư dân, doanh nghiệp đầu tư đóng mới tàu công suất lớn, đặc biệt là những tàu ứng dụng công nghệ tiên tiến.

- Chuyển giao công nghệ: Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ từ các nước có ngành công nghiệp đóng tàu phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Na Uy…

- Đào tạo nhân lực: Nâng cao chất lượng đào tạo thuyền viên, kỹ sư hàng hải, nhân viên kỹ thuật… đáp ứng yêu cầu vận hành tàu hiện đại.

- Phát triển cơ sở hạ tầng: Đầu tư hệ thống cảng cá, cảng du lịch, khu neo đậu tàu thuyền hiện đại, đảm bảo tiếp nhận và bảo dưỡng tàu lớn.

- Bảo vệ môi trường biển: Ưu tiên đóng tàu sử dụng nhiên liệu sạch, tái tạo nhằm giảm tác động đến hệ sinh thái biển.

Việc ứng dụng công nghệ, kỹ thật hiện đại vào đóng mới tàu công suất lớn phục vụ đánh bắt xa bờ và du lịch biển không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, mà còn góp phần khẳng định vị thế biển đảo Việt Nam. Đây là bước đi chiến lược, đồng bộ với mục tiêu phát triển kinh tế biển bền vững theo Nghị quyết 90/NQ-TW của Bộ Chính trị. Với quyết tâm của toàn hệ thống chính trị và sự đồng hành của các doanh nghiệp, ngư dân và nhân dân cả nước, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng vào một nền kinh tế biển hiện đại, hiệu quả, bền vững trong tương lai không xa.

Thực hiện: H.H